ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი გვხვდება ზრდასრულების 10-15% ში და წარმოადგენს გასტროენტეროლოგთან გაგზავნის ყველაზე ხშირ მიზეზს (პაციენტების 50%).[4]Peery AF, Dellon ES, Lund J, et al. Burden of gastrointestinal disease in the United States: 2012 update. Gastroenterology. 2012 Aug 8;143(5):1179-87.e3.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3480553
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22885331?tool=bestpractice.com
[5]Talley NJ, Gabriel SE, Harmsen WS, et al. Medical costs in community subjects with irritable bowel syndrome. Gastroenterology. 1995 Dec;109(6):1736-41.
https://www.gastrojournal.org/article/0016-5085(95)90738-6/pdf
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7498636?tool=bestpractice.com
[6]Everhart JE, Renault PF. Irritable bowel syndrome in office-based practice in the United States. Gastroenterology. 1991 Apr;100(4):998-1005.
https://www.gastrojournal.org/article/0016-5085(91)90275-P/pdf
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2001837?tool=bestpractice.com
დიდ ბრიტანეთში, დადგენილია, რომ პრევალენტობა 6.1%-დან 21.6%-მდეა, უფრო მაღალი გავრცელებით ქალებში, ვიდრე მამაკაცებში.[7]Ford AC, Sperber AD, Corsetti M, et al. Irritable bowel syndrome. Lancet. 2020 Nov 21;396(10263):1675-88.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/33049223?tool=bestpractice.com
[8]Canavan C, West J, Card T. The epidemiology of irritable bowel syndrome. Clin Epidemiol. 2014 Feb 4;6:71-80.
https://www.dovepress.com/the-epidemiology-of-irritable-bowel-syndrome-peer-reviewed-fulltext-article-CLEP
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24523597?tool=bestpractice.com
[9]Chey WD, Maneerattaporn M, Saad R. Pharmacologic and complementary and alternative medicine therapies for irritable bowel syndrome. Gut Liver. 2011 Sep;5(3):253-66.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3166664
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21927652?tool=bestpractice.com
გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომის (IBS) პრევალენტობა მსგავსია ევროპაში და დაბალია, თუმცა მზარდი ტენდენცია აქვს აზია-ოკეანეთის რეგიონში.[10]World Gastroenterology Organisation. Irritable bowel syndrome: a global perspective. Sep 2015 [internet publication].
https://www.worldgastroenterology.org/guidelines/global-guidelines/irritable-bowel-syndrome-ibs/irritable-bowel-syndrome-ibs-english
აფრიკიდან მოწოდებული მონაცემები განსხვავებულია, მაგრამ პრევალენტობის მაჩვენებლები 33%-მდეა დაფიქსირებული.[10]World Gastroenterology Organisation. Irritable bowel syndrome: a global perspective. Sep 2015 [internet publication].
https://www.worldgastroenterology.org/guidelines/global-guidelines/irritable-bowel-syndrome-ibs/irritable-bowel-syndrome-ibs-english
ავსტრალიაში, საფოსტო კითხვარმა (4500 ადამიანი ≥18 წელზე მეტი ასაკის) აჩვენა IBS-ის გავრცელება მენინგის, Rome I და Rome II კრიტერიუმების მიხედვით, შესაბამისად 13.6%, 6.9% და 4.4%.[11]Boyce PM, Koloski NA, Taley NJ. Irritable bowel syndrome according to varying diagnostic criteria: are the new Rome II criteria unnecessarily restrictive for research and practice? Am J Gastroenterol. 2000 Nov;95(11):3176-83. [Erratum in Am J Gastroenterol. 2001 Apr;96(4):1319.]
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11095338?tool=bestpractice.com
აზიაში ჩატარებული ანალოგიური საფოსტო გამოკითხვების შედეგად გამოვლინდა IBS-ის მსგავსი პრევალენტობის მაჩვენებლები სინგაპურში (11.0%, 10.4% და 8.6% Manning-ის [>1 კრიტერიუმი], Rome I და Rome II კრიტერიუმების მიხედვით, იმავე მიმდევრობით) და ჩინეთში (11.5%, 5.7% Manning და Rome II კრიტერიუმების მიხედვით, იმავე მიმდევრობით).[12]Gwee KA, Wee S, Wong ML, et al. The prevalence, symptom characteristics, and impact of irritable bowel syndrome in an Asian urban community. Am J Gastroenterol. 2004 May;99(5):924-31.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15128362?tool=bestpractice.com
ერთი მიმოხილვის თანახმად, ექიმის მიერ დიაგნოსტირებული სინდრომის ინციდენტობის მედიანა არის 38.5 ყოველ 10 000 პაციენტი/წელზე.[13]Creed F. Review article: the incidence and risk factors for irritable bowel syndrome in population-based studies. Aliment Pharmacol Ther. 2019 Sep;50(5):507-16.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31313850?tool=bestpractice.com
მათ შორის, ვისაც დასჭირდა სამედიცინო დახმარება, ქალებმა გადააჭარბეს მამაკაცებს შეფარდებით 2:1.[14]Saito YA, Schoenfeld P, Locke GR 3rd. The epidemiology of irritable bowel syndrome in North America: a systematic review. Am J Gastroenterol. 2002 Aug;97(8):1910-5.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12190153?tool=bestpractice.com
გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომის სიმპტომები შესაძლოა დაიწყოს მოზარდობისას ან ზრდასრულობის ადრეულ ასაკში. უჩვეულოა სიმპტომების დაწყება 50 წლის ასაკის შემდეგ.[15]Lovell RM, Ford AC. Global prevalence of and risk factors for irritable bowel syndrome: a meta-analysis. Clin Gastroenterol Hepatol. 2012 Jul;10(7):712-21.e4.
https://www.doi.org/10.1016/j.cgh.2012.02.029
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22426087?tool=bestpractice.com
[16]Chey WD, Kurlander J, Eswaran S. Irritable bowel syndrome: a clinical review. JAMA. 2015 Mar 3;313(9):949-58.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25734736?tool=bestpractice.com
ამერიკის შეერთებულ შტატებში ჩატარებული ერთ-ერთი კვლევა აჩვენებს, რომ გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომის სიმპტომთა პრევალენტობა გამოკითხულებში არის 19.5%.[17]Longstreth GF, Wolde-Tsadik G. Irritable bowel syndrome type symptoms in HMO examinees. Prevalence, demographics, and clinical correlates. Dig Dis Sci. 1993 Sep;38(9):1581-9.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8359067?tool=bestpractice.com
ერთი სისტემატური მიმოხილვის თანახმად, გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომის ჯამური პრევალენტობა მოსახლეობაზე დაფუძნებულ კვლევებში, რომლებიც იყენებდნენ რომის III კრიტერიუმებს, უფრო მეტი იყო, ვიდრე რომის IV კრიტერიუმებით მიმდინარე კვლევებში (შესაბამისად, 9.2% და 3.8%).[18]Oka P, Parr H, Barberio B, et al. Global prevalence of irritable bowel syndrome according to Rome III or IV criteria: a systematic review and meta-analysis. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2020 Oct;5(10):908-17.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32702295?tool=bestpractice.com
შერეული გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი (IBS-M) იყო ყველაზე გავრცელებული ქვეტიპი რომის III კრიტერიუმებით.
აგრეთვე ფიქსირდება სინდრომის ოჯახური აგრეგაციის ტენდენცია; რისკი იზრდება (შანსების თანაფარდობა [OR] 2.75) იმ შემთხვევაში, თუ პირველი რიგის ნათესავს აღენიშნება სინდრომი.[19]Saito YA, Petersen GM, Larson JJ, et al. Familial aggregation of irritable bowel syndrome: a family case-control study. Am J Gastroenterol. 2010 Apr;105(4):833-41.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2875200
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20234344?tool=bestpractice.com
ფიზიკური ან სექსუალური ძალადობის ისტორია დაფიქსირდა IBS-ის მქონე პაციენტების 32%-44%-ში.[20]Walker EA, Katon WJ, Roy-Byrne PP, et al. Histories of sexual victimization in patients with irritable bowel syndrome or inflammatory bowel disease. Am J Psychiatry. 1993 Oct;150(10):1502-6.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8379554?tool=bestpractice.com
[21]Drossman DA, Talley NJ, Leserman J, et al. Sexual and physical abuse and gastrointestinal illness. Review and recommendations. Ann Intern Med. 1995 Nov 15;123(10):782-94.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7574197?tool=bestpractice.com
[22]Kanuri N, Cassell B, Bruce SE, et al. The impact of abuse and mood on bowel symptoms and health-related quality of life in irritable bowel syndrome (IBS). Neurogastroenterol Motil. 2016 Oct;28(10):1508-17.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5042818
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27151081?tool=bestpractice.com
ენდომეტრიოზი შეიძლება იყოს რისკ-ფაქტორი, ერთი მეტა-ანალიზი აჩვენებს IBS-ის 3-ჯერ გაზრდილ გავრცელებას ენდომეტრიოზის მქონე ქალებში, ამ მდგომარეობის გარეშე ქალებთან შედარებით.[23]Chiaffarino F, Cipriani S, Ricci E, et al. Endometriosis and irritable bowel syndrome: a systematic review and meta-analysis. Arch Gynecol Obstet. 2021 Jan;303(1):17-25.
https://air.unimi.it/handle/2434/765697
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32949284?tool=bestpractice.com
გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი შესაძლოა აგრეთვე განვითარდეს ენტერული ინფექციის შემდეგ.[24]Klem F, Wadhwa A, Prokop LJ, et al. Prevalence, risk factors, and outcomes of irritable bowel syndrome after infectious enteritis: a systematic review and meta-analysis. Gastroenterology. 2017 Apr;152(5):1042-54.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28069350?tool=bestpractice.com